Πρὸς τὴν ἐπὶ τῶν ἐκδουλεύσεων καὶ θυσιῶν Σ. Ἐπιτροπὴν

Τοῦ ἀειμνήστου Πρωταγωνιστοῦ Νικολάου Σολιώτου ὅλοι οἱ βαθυσεβάστως ὑποσημειούμενοι εὐλογήσαντες τὴν ἡμέραν, καθ᾿ ἣν ἀπεφασίσθη ἡ σύστασις τῆς Σ[εβαστῆς] ταύτης ἐπιτροπῆς σπεύδομεν νὰ ἐκδώσωμεν ἐνώπιον αὐτῆς τὰς κατὰ τὸν ἀγῶνα ἐκδουλεύσεις καὶ θυσίας τοῦ ἀειμνήστου Πατρός μας, καὶ ταύτας ὅσον ἔνεστι εὐσυνοπτώτερον, καθόσον τὰ περισσότερα τῶν μελῶν τῆς Σ. ταύτης ἐπιτροπῆς ἄνθρωποι τοῦ ἀγῶνος ἐγνώρισαν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς γνωστὰς εἰς τὸ πανελλήνιον ἐκδουλεύσεις καὶ θυσίας καὶ τὰ μεγάλα δικαιώματα τοῦ μνησθέντος συναγωνιστοῦ των.

Μέλος τῆς Φιλικῆς Ἐταιρείας ὁ ἀείμνηστος Πατὴρ ἡμῶν Νικόλαος Σολιώτης φλεγόμενος ἀπὸ τὸν πρὸς τὴν πατρίδα εὐγενῆ ἔρωτα ἐδίψα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἔθνους καὶ διὰ τοῦτο, ἀφοῦ ἐκατήχησεν εἰς τὸ μυστήριον τῆς Ἑταιρείας τοὺς νοημονεστέρους τῶν συμπολιτῶν του, ἐπρομηθεύθη ἐξ ἰδίων του ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα πολεμοφόδια καὶ τὸν Μάρτιον τοῦ 1821 ἔτους, ἀφοῦ προηγουμένως ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἐν Λαύρᾳ περιώνυμον καὶ ἱστορικὴν Σύνοδον τῶν προκρίτων καὶ Ἀρχιερέων τῆς Πελοποννήσου, πρῶτος ὑψώσας τὴν σημαίαν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, πρῶτος ἔβαψε τὰς χεῖράς του εἰς τὸ αἷμα τῶν τυράννων, φονεύσας ἅπαντας τοὺς κατὰ τὴν θέσιν Πόρταις τοῦ Ἀγριδίου διαβαίνοντας Ὀθωμανοὺς κατὰ τὴν ἀξιομνημόνευτον ἡμέραν τῆς 9^ης Μαρτίου τοῦ 1821, δοθέντος δὲ ὡς εἴρηται τοῦ σημείου τῆς ἐνάρξεως τοῦ ὑπὲρ ἐλευθερίας ἀγῶνος κατὰ τὰς 27 τοῦ αὐτοῦ μηνός, ἐκστρατεύσας ἐπὶ κεφαλῆς ἱκανοῦ Στρατιωτικοῦ Σώματος, μετέβη εἰς Καλάβρυτα, ὅπου ἐπολιόρκησε τοὺς ἐκεῖ Ὀθωμανούς, πολεμῶν ἔκτοτε κατ᾿ αὐτῶν μὲ παραδειγματικὴν ἐπιμονὴν καὶ γενναιότητα μέχρις τῆς παραδόσεώς των. Εἰς τὴν πολιορκίαν ταύτην ἐπληγώθη εἰς τὸν κάλαμον τοῦ δεξιοῦ ποδός, ἐνῷ δὲ ἡ πληγή του αὔτη δὲν εἶχεν ἔτι θεραπευθῇ ἐντελῶς, χωρὶς νὰ χάσῃ καιρόν, ἔδραμεν εἰς Λεβίδι καὶ εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἄλλοι ὁπλαρχηγοὶ καταπτοηθέντες ἀπὸ τὴν ἐχθρικὴν δύναμιν ἀπεσύρθησαν, αὐτὸς ἐπέμεινε καὶ ὀχυρωθεὶς εἰς τὰς οἰκίας ἀντετάχθη κατὰ τῶν ἐχθρῶν εἰς τὴν φρικτὴν ἐκείνην μάχην μὲ καρτερίαν ἀπαραδειγμάτιστον, μεχρισοῦ ὁ ἐχθρικὸς στρατὸς κατακερματισμένος καὶ ἡττηθείς, ἐτράπη εἰς φυγήν, ἐγκαταλίπων τὸ πεδίον τῆς προκειμένης μάχης, ἥτις ἐνῷ ἐτίμησε τὰ Ἑλληνικὰ ὅπλα, ἐνέπνευσε θάῤῥος μὲν εἰς τοὺς Ἕλληνας, τρόμον δὲ εἰς τοὺς ἐχθρούς. Μετὰ ταῦτα ἅμα ἤκουσε ὅτι ἔφθασεν εἰς τὰς Πάτρας ὁ Κεχαγιάμπεης μετέβη εἰς τὰ Μαῦρα Λιθάρια, πολεμήσας καὶ ἐκεῖ μὲ τὴν αὐτὴν γενναιότητα κατὰ τῶν ἐχθρῶν, κατὰ δὲ τὰς 18 Μαΐου καθ᾿ἣν ἐποχὴν εἰσβαλόντες εἰς Λεβαδία ὁ Ὁμὲρ Πασιᾶς καὶ Μεχμὲρ Πασιᾶς ἔσπευδον νὰ εἰσορμήσωσιν καὶ εἰς Πελοπόννησον διὰ Δερβενίων, λαβὼν ὅλα τὰ υπ᾿ αὐτὸν Στρατιωτικὰ Σώματα, μετέβη εἰς Δερβένια καὶ ἔμεινεν ἐγκαρτερῶν, καὶ ἀποκρούσας τοὺς ἐχθροὺς μέχρι τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου, κατέχων τὴν ἐκεῖσε κινδυνώδη θέσιν, ὅπου μὲ ἱκανὴν θραύσιν τῶν ἐχθρῶν συνεκρότησε πολλὰς μάχας καὶ ἀκροβολισμοὺς ἰδίως εἰς τὰς θέσεις Κόκλα, Καπαρέλι, Κριεκούκι, Βίλια κ.λ.π.

Ἀφοῦ δὲ ἀκολούθως ἀνεχώρησαν οἱ ἐχθροὶ ἀπὸ τὰς Θήβας, προσεκλήθη ἀπὸ τοὺς προκρίτους της Ἐπαρχίας Κορίνθου, ὅπου μεταβὰς μὲ τὸ ὑπ’αὐτὸν Σῶμα διωρίσθη Ἀρχηγὸς τῆς πολιορκίας Ἀκροκορίνθου, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ παρέμεινε μέχρι τῆς πτώσεως τοῦ φρουρίου. Κατὰ τὸ διάστημα τῆς πολιορκίας ταύτης συνεκρότησε πολλὰς κατὰ τῶν ἐχθρῶν μάχας, ἰδίως εἰς τὴν θέσιν τοῦ Πεντασκουφίου, ὅπου ἔλαβε καὶ μίαν πληγὴν εἰς τὴν κεφαλήν, ἀφοῦ δὲ εἰσηγήθη τότε ἡ Διοίκησις διὰ τὰς τοσαύτας ἐκδουλεύσεις του ἐτίμησεν αὐτὸν μὲ τὸν Βαθμὸν τοῦ Χιλιάρχου, διορίσασα συγχρόνως φρούραρχον τῆς Διοικήσεως. Διετέλεσεν δὲ ὡς τοιοῦτος ἐκπληρώσας ἀξίως τὰ χρέη του μέχρις τοῦ μηνὸς Ἰουλίου, ὅτε διελύθη ἡ Διοίκησις. Σημειωτέον ἐνταῦθα, ὅτι δι᾿ ὅλας ταύτας τὰς ἐκδουλεύσεις του κἀμμίαν ἀντιμισθίαν δὲν ἔλαβεν, εἰμὴ ὑπόσχεσιν τοῦ νὰ λάβῃ ἐθνικὴν γῆν, μάλιστα ἐπλήρωνεν ἐξ ἰδίων του καὶ ἱκανὴν ποσότητα χρημάτων εἰς μισθοδοσίας Στρατιωτῶν. Κατὰ δὲ τὸν μῆνα Ἰννουάριον, ὅτε ἐξεστράτευσαν οἱ Τοῦρκοι ἐκ Κορίνθου διὰ Πάτρας, μετέβη εἰς Ἀκράταν, ὅπου μετὰ τῶν λοιπῶν ὁπλαρχηγῶν ἐπολιόρκησε τοὺς ἐχθρούς, ἐκ τῶν ὁποίων ἄλλοι ἔπεσαν εἰς τὰς καθ᾿ ἡμέραν συγκροτουμένας μάχας, ἄλλοι ἔγιναν θύματα τῶν ταλαιπωριῶν καὶ τῆς πείνης, καὶ πολλὰ ὀλίγοι ἀποβιβασθέντες εἰς τὰ πλοῖα διεσώθησαν. Εἰς τὴν μάχην ταύτην καὶ πολιορκίαν ἀναμείνας πλέον τῶν δύο μηνῶν καὶ δείξας μεγάλα ἡρωϊσμοῦ δείγματα, ἐπληγώθη βαρέως εἰς τὸν ἀριστερὸν μηρόν.

Κατὰ τὸ ἔτος 1823, ὅτε ὁ Ὀμὲρ Πασιὰς ἐπολιόρκησε τὰς Ἀθήνας, διαταχθεὶς ἀπὸ τὴν τότε Διοίκησιν, μετέβη ἐκεῖσε καὶ εἰσῆλθε διὰ νυκτερινῆς ἐφόδου εἰς τὸ φρούριον, ὅπου ἐπολιορκεῖτο ὁ ἀείμνηστος Ἰ. Γκούρας, καὶ παρέμεινεν ἐκεῖ συμπολιουρκούμενος μεχρισοῦ διελύθη ἡ πολιορκία. Διὰ ταῦτα ἐτιμήθη μὲ τὸν Βαθμὸν τῆς Ἀντιστρατηγίας, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1824 προεβιβάσθη εἰς τὸν Βαθμὸν της Στρατηγίας, καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος, ὅτε συνεκροτήθη ἡ εἰς Ἐπάνω Χρέπαν μετὰ τῶν Ἀράβων μάχη, παρευρεθεὶς μὲ τὸ ὑπ’ αὐτὸν Σῶμα ἐπολιόρκησεν ἀρειτόλμως μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς του, καὶ μετὰ ταῦτα παρευρεθεὶς καὶ εἰς τὴν εἰς Κουνουπιὰν κινδυνώδη μάχην ἐξεπλήρωσε καὶ ἐκεῖ ἀξίως τὰ Στρατιωτικά του καθήκοντα. Ἀκολούθως ὅταν ἐπέστρεψεν ἐκ Μεσολογγίου ὁ Ἰμβραὴμ Πασιᾶς εἰσβαλὼν μ’ ὅλας του τὰς δυνάμεις εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, ἐπετέθη κατὰ τοῦ μακαρίτου Πατρός μας Ν. Σολιώτου εἰς τὴν θέσιν Χιελμός, ὅπου ἦτο τοποθετημένος, καὶ εἰς ἐποχὴν καθ᾿ ἣν ὁ τρομερὸς οὗτος ἐχθρὸς ἐλεηλάτει ἀνεμποδίστως τὴν Πελοπόννησον, μόνος ἀντετάχθη ὁ Σολιώτης, καὶ μάχης συγκροτηθείσης ὑπέφερον θραῦσιν μεγάλην οἱ ἐχθροί, φονευθέντων πολλῶν ἐξ αὐτῶν, ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον ἐζημιώθησαν καὶ οἱ ἡμέτεροι, διὰ τὸ ἀσύγκριτον τῶν δυνάμεων τοῦ ἐχθροῦ, ὡς πρὸς τὰς τῶν ἡμετέρων. Εἰς τὴν μάχην ταύτην ἐπυρπολήθησαν δύο οἰκίαι τοῦ ἀειμνήστου Πατρός μας ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν, ἀπωλέσθη ἅπασα ἡ κινητὴ καὶ χρηματικὴ κατάστασίς του,  ᾐχμαλωτίσθη μία ἀδελφή του, ἡ σύζυγός του καὶ μήτηρ μας, καὶ εἷς τῶν ὑποσημειουμένων, ἤτοι ὁ Νικήτας Σολιώτης, ἀλλὰ τοὺς δύο τελευταίους ἐπιτεθεὶς αὐθωρεὶ κατὰ τῶν ἐχθρῶν ὁ μακαρίτης Πατήρ μας ἠλευθέρωσε, τὴν δὲ ἀδελφήν του μόλις ἐξηγόρασε διὰ μεγάλων λύτρων μετὰ δύο ἔτη ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς.

Μετὰ δὲ ταῦτα, ὡς Ἀρχηγὸς τῶν ὑπ’ αὐτοῦ σωμάτων δὲν ἔλλειψε παρευρισκόμενος, ὅπου ἡ ἀνάγκη ἀπῄτα, πολεμῶν μέχρις τῆς παύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ πολέμου. Τὸ δὲ ἀξιοσημείωτον πάντων εἶναι ὅτι διοικῶν πότε χιλίους, πότε ὀλιγοτέρους καὶ πότε περισσοτέρους Στρατιώτας, ὄχι μόνον δὲν ἔκαμε τὴν ἐλαχίστην κατάχρησιν κατὰ τὸν ἀγῶνα καὶ διὰ τοῦτο κηρύττεται ἔτι καὶ νῦν τὸ ὄνομά του ἐπὶ ἀφιλοκερδίᾳ, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς πατρίδος ἐδαπάνησεν ἐξ ἰδίων του γρόσια 234.765, ὡς φαίνεται εἰς τὸν προσαρτώμενον λογαριασμόν, ὅστις ἐξήχθη ἐκ τῶν εὑρεθέντων ἐγγράφων του καὶ σημειώσεων, τὰ ἀναγκαιότερα τῶν ὁποίων ἐπισυνάπτονται ὡς δικαιολογητικά.

Μετὰ δὲ τὴν ἄφιξιν τῆς Α.Μ. τοῦ Σεβαστοῦ ἡμῶν Βασιλέως συσταθεισῶν τῶν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐκδουλεύσεων ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν (τοῦτο ἴσως εἰς πολλοὺς θέλει φανῇ ἀπίστευτον), μόλις ὁ Νικόλαος Σολιώτης ἐτιμήθη μὲ τὸν Βαθμὸν τοῦ Χαρακτηρισμένου Τμηματάρχου, καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1838, τοσαύτην ὑποστεὶς ἀδικίαν ἔλαβε τὸ Προικοδοτικὸν Γραμμάτιον Λογαγοῦ τῆς Β. Φάλαγγος.

Κατὰ δὲ τὸν 7βριον τοῦ 1841 ἔτους, ὁ πρῶτος ὑψώσας τὴν σημαίαν τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ δοὺς τὸ σύνθημα τοῦ Πολέμου, ὁ πολιορκητὴς τῶν Καλαβρύτων καὶ τῆς Ἀκροκορίνθου, ὁ νικητὴς τοῦ Λεβιδίου, τῶν Δερβενακίων, τῆς Ἀκράτας καὶ νικηφόρων ἄλλων μαχῶν, ὁ ἀληθὴς πατριώτης καὶ ἀρείτολμος μαχητής, ὁ φέρων εἰς τὸ σῶμά του τὰ σημεῖα τεσσάρων θανατηφόρων πληγῶν, ὁ Νικόλαος Σολιώτης, κατέβη εἰς τὸν τάφον στενάζων καὶ βαρυθυμῶν διὰ τὰς ὁποίας ὑπέστη ἀπαραδειγματίστους ἀδικίας καὶ ἐγκατέλιπεν εἰς ἐσχάτην ἀμηχανίαν τὴν πολυμελῆ οἰκογένειαν αὐτοῦ, συγκειμένην ἀπὸ τὴν σύζυγόν του, τρεῖς ἐνηλίκους ὑιούς, δύο ἀνηλίκους καὶ μίαν θυγατέρα. Ἔκτοτε καὶ μέχρι σήμερον οὔτε ἔλαβεν οὔτε λαμβάνει λεπτὸν ἡ οἰκογένεια τῶν Σολιωτῶν ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

Ἐξ ὅλων τῶν ἐκτεθέντων συνάγεται, Σ. Ἐπιτροπή, ὅτι ἡ οικογένεια τοῦ Νικολάου Σολιώτου ὑπέφερεν ἀδικίαν τῷ ὄντι ἀξιοδάκρυτον καὶ κἀνὲν τῶν μελῶν τῆς Σ. ταύτης Ἐπιτροπῆς, πιστεύομεν, ὅτι δὲν θέλει διὰ φιλονεικίαν τὴν ἀναντίῤῥητον ταύτην ἀλήθειαν, καὶ διὰ τοῦτο, ἐπειγόμενοι νὰ δώσωμεν τέλος εἰς τὴν παροῦσαν, ἐξαιτούμεθα ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην τῆς Σ. ταύτης Ἐπιτροπῆς, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἐνεργήσῃ τὰ ἀκόλουθα:    

Α^ον) Νὰ ἐγκρίνῃ ὥστε νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Νικολάου Σολιώτου ἢ τοὺς κληρονόμους του τὸ ἀνῆκον ὑπόλοιπον τοῦ Γραμματίου του, ὑπολογιζόμενον εἰς τὸν Βαθμὸν τοῦ Συνταγματάρχου, καθόσον πολλοὶ τῶν Συναγωνιστῶν του, ὄχι περισσότερα τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ χαίρονται, φέρουσι σήμερον τὸν Βαθμὸν τοῦ Ὑποστρατήγου.

Β^ον) Νὰ ἐγκρίνῃ ὥστε νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τοὺς κληρονόμους τοῦ αὐτοῦ Ν. Σολιώτου αἱ ἀφιλοκτήτως δαπανηθεῖσαι παρ’ αὐτοῦ κατὰ τὸν ἀγῶνα κατὰ τὰς ἐπισυναπτόμενας αποδείξεις δραχμαὶ χιλιάδες 93.906 καὶ τοῦτο ἢ διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς τὴν οἰκογένειάν του προσδιωρισμένης χρηματικῆς τινος ποσότητας ἢ διὰ προικοδοτικοῦ γραμματίου ἢ καθ’ ὃν ἡ Σ. αὕτη Ἐπιτροπὴ ἤθελεν ἐγκρίνει τρόπον.

Γ^ον) Νὰ ἐγκρίνῃ ὥστε νὰ χορηγηθῇ ἓν προικοδοτικὸν Γραμμάτιον ἀνάλογον εἰς τὴν θυγατέρα τοῦ Νικ. Σολιώτου Ἑλένην Ν. Σολιώτου.

Ἀπὸ τὸν ἐγνωσμένον πατριωτισμὸν τῶν συγκροτοῦντων τὴν Σ. ταύτην Ἐπιτροπὴν μελῶν καὶ τὸ φιλοδίκαιον αὐτῆς ἐλπίζομεν ἀδιστάκτως ὅτι ἡ δικαία αὕτη αἴτησίς μας θέλει λάβει καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἀνήκουσαν ἐνέργειαν.